Giật cô hồn là gì luôn là câu hỏi thu hút sự quan tâm của nhiều người mỗi khi tháng 7 âm lịch, hay còn gọi là tháng cô hồn, đến gần. Đây là một tục lệ dân gian đặc trưng gắn liền với lễ cúng cô hồn, mang đậm màu sắc văn hóa tâm linh của người Việt. Trong nghi thức này, sau khi gia chủ hoàn thành lễ cúng, người sống sẽ tràn vào tranh giành các món đồ cúng như bánh kẹo, hoa quả, tiền lẻ. Hành động này không đơn thuần là sự tranh giành vật chất, mà ẩn chứa sau đó là những quan niệm sâu sắc về nhân sinh và lòng trắc ẩn. Bài viết dưới đây sẽ bóc tách chi tiết về nguồn gốc, ý nghĩa cũng như những nét đặc sắc của phong tục này.
Để hiểu một cách chính xác, đây là hành động người sống tranh nhau lấy các lễ vật trên mâm cúng cô hồn sau khi gia chủ đã thực hiện xong các nghi thức khấn bái. Thông thường, mâm cúng này sẽ bao gồm các loại đồ ăn nhẹ như bỏng ngô, khoai lang luộc, mía cắt khúc, bánh kẹo, trái cây, cháo loãng và các đồng tiền lẻ.
Nghi thức giật đồ cúng thường diễn ra rất nhanh chóng, náo nhiệt và mang tính cộng đồng cao. Ngày nay, bên cạnh các gia đình nhỏ, các cửa hàng kinh doanh, doanh nghiệp lớn cũng tổ chức cúng cô hồn rất hoành tráng, khiến cho hoạt động này trở thành một ngày hội nhỏ đầy ắp tiếng cười và sự náo động trên các con phố.
XEM NGAY: THANG GHẾ
Tục lệ này có nguồn gốc sâu xa từ sự giao thoa giữa Phật giáo và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, kết hợp với quan niệm dân gian về cõi âm. Theo quan niệm xưa, tháng 7 âm lịch là thời điểm Diêm Vương mở cửa Quỷ Môn Quan để các vong hồn bơ vơ, không nơi nương tựa được trở về dương gian. Những vong hồn này, do không có thân nhân thờ phụng, thường phải chịu cảnh đói khát, lạnh lẽo.
Chính vì lòng thương cảm, người dân Việt Nam đã lập ra các mâm cúng thí thực nhằm bố thí thức ăn, xoa dịu nỗi đau cho những linh hồn khốn khổ. Trong quá trình đó, người xưa cho rằng các cô hồn sẽ hóa thân vào những đứa trẻ lang thang, người nghèo khổ để nhận lễ vật. Do đó, việc người sống đến giật và ăn đồ cúng được coi là dấu hiệu cho thấy các cô hồn đã đón nhận lòng thành của gia chủ, mang lại sự may mắn, xua đuổi điều xui xẻo.
XEM NGAY: Thang nhôm ghế tay vịn inox 6 bậc chính hãng Ameca AMG-6IN
Đứng dưới góc độ văn hóa và tâm linh, việc tham gia vào hoạt động này là một điều hoàn toàn nên làm và mang ý nghĩa tích cực. Đối với gia chủ, mâm cúng có người đến giật sạch sẽ được coi là một điềm lành lớn. Người ta tin rằng, nếu đồ cúng bị giật hết, nghĩa là các cô hồn đã "ăn sạch", không còn quanh quẩn quấy phá việc kinh doanh hay cuộc sống của gia đình nữa.
Đối với người tham gia, việc giật được món đồ cúng, dù chỉ là vài viên kẹo hay đồng tiền lẻ, cũng được xem là nhận được "lộc", giúp đem lại sự may mắn và bình an. Hơn thế nữa, hoạt động này còn thể hiện tinh thần sẻ chia, lá lành đùm lá rách khi các lễ vật cúng tế được san sẻ trực tiếp cho những người có hoàn cảnh khó khăn trong xã hội.
XEM NGAY: THANG GẤP GỌN GIA ĐÌNH
Mặc dù là một phong tục mang tính vui vẻ và cộng đồng, nhưng vì gắn liền với các yếu tố tâm linh, người tham gia cần tuyệt đối lưu ý những điều kiêng kỵ để tránh rước họa vào thân.
Ý nghĩa cốt lõi của tục lệ này là sự hoan hỉ và chia sẻ may mắn. Do đó, người tham gia không nên có thái độ tham lam, hung hãn hay dẫn đến ẩu đả, cãi vã. Việc cố tình chen lấn, xô đẩy hay giật đồ từ tay người khác một cách thô bạo không chỉ làm mất đi nét đẹp văn hóa vốn có mà còn vô tình tạo ra năng lượng tiêu cực, làm mất đi tính chất "may mắn" của miếng lộc mà mình vừa giành được.
Đối với những gia đình có quan niệm tâm linh khắt khe, việc mang các món đồ cúng giật được từ bên ngoài vào trong nhà cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Nhiều người lo ngại rằng các món đồ này có thể còn vương vất vong linh đi theo để đòi lại thức ăn. Nếu bạn vẫn muốn thụ lộc, tốt nhất nên ăn uống, chia sẻ ngay tại chỗ cùng bạn bè hoặc không gian ngoài trời, tránh đem cất giữ sâu trong phòng ngủ hay không gian thờ tự của gia đình mình.
Một nguyên tắc bất di bất dịch là người tham gia chỉ được phép hành động khi gia chủ đã thắp xong tuần hương và có tín hiệu cho phép (như tuyên bố, vẫy tay hoặc tung tiền). Tuyệt đối không được đứng chờ sẵn sát mâm cúng khi gia chủ đang khấn vái, hoặc tự ý giật đồ khi nghi lễ chưa kết thúc. Hành động nôn nóng này được coi là bất kính với thần linh, bề trên và xúc phạm trực tiếp đến tấm lòng của gia chủ.
Tại các đô thị lớn, những mâm cúng cô hồn của các cửa hàng lớn thường thu hút hàng trăm người tham gia cùng lúc. Trong không gian hỗn loạn đó, bạn cần chú ý bảo vệ tài sản cá nhân như điện thoại, ví tiền để tránh bị kẻ gian lợi dụng móc túi. Ngoài ra, cần đặc biệt chú ý an toàn giao thông, không tràn ra lòng lề đường gây ách tắc, nguy hiểm cho bản thân và các phương tiện lưu thông xung quanh.
Trải dài theo dải đất hình chữ S, phong tục này cũng có những biến chuyển thú vị để phù hợp với lối sống của từng vùng miền.
Tại miền Bắc, nghi thức này thường diễn ra nhẹ nhàng và mang tính gia đình nhiều hơn. Sau khi cúng xong, gia chủ thường chủ động gọi trẻ em trong xóm vào để chia bánh kẹo, hoa quả, chứ ít khi xuất hiện cảnh tượng chen lấn xô bồ trên phố lớn. Lòng thành và sự tôn nghiêm trong thờ cúng vẫn là yếu tố được đặt lên hàng đầu.
Ngược lại, tại miền Nam, đặc biệt là ở Thành phố Hồ Chí Minh, tục lệ này lại mang một không khí vô cùng sôi động, náo nhiệt và phóng khoáng. Các doanh nghiệp, cửa hàng tại các khu vực như Chợ Lớn thường cúng những mâm cỗ rất lớn với số lượng tiền mặt mệnh giá cao. Người dân từ khắp nơi đổ về, tạo nên những màn tranh tài giật lộc vô cùng kịch tính, vui vẻ, phản ánh đúng tính cách hào sảng, cởi mở của con người phương Nam.
XEM NGAY: Thang nhôm ghế tay vịn 5 bậc chính hãng Nikawa NKA-05
Tóm lại, việc thấu hiểu giật cô hồn là gì cùng nguồn gốc lịch sử của nó sẽ giúp chúng ta có một cái nhìn văn minh, đúng đắn hơn về một nét đẹp truyền thống của dân tộc. Đây không phải là hành vi mê tín dị đoan hay cổ xúy cho sự tham lam, mà là một bài học sâu sắc về tình người, sự sẻ chia đối với những mảnh đời bất hạnh, dù là ở thế giới bên kia hay đời thực. Để có thể chuẩn bị chu đáo cho các nghi lễ truyền thống hoặc tìm kiếm các thiết bị tiện ích giúp dọn dẹp, sửa sang nhà cửa gọn gàng trong các dịp lễ Tết, bạn hãy luôn đồng hành cùng Maxbuy. Chúng tôi luôn sẵn sàng mang đến cho bạn những kiến thức đời sống hữu ích cùng các giải pháp mua sắm chất lượng, an toàn nhất!
TÌM HIỂU NGAY:
