Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước đang trở thành mối lo ngại cấp bách tại Việt Nam khi nguồn nước sinh hoạt, sản xuất và tưới tiêu ngày càng bị tác động bởi các hoạt động công nghiệp, đô thị hóa và biến đổi khí hậu. Ô nhiễm nước không chỉ đe dọa sức khỏe cộng đồng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thực trạng nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước tại Việt Nam đang diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng ở cả khu vực nông thôn lẫn thành thị. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, hiện có tới hơn 70% lượng nước thải sinh hoạt và công nghiệp chưa qua xử lý được xả thẳng ra sông, hồ. Hệ thống sông ngòi lớn như sông Tô Lịch, sông Sài Gòn, sông Nhuệ... đều ghi nhận chỉ số ô nhiễm vượt mức cho phép nhiều lần, đặc biệt là hàm lượng amoni, BOD, COD, coliform.
Tại khu vực nông thôn, phần lớn người dân sử dụng nguồn nước ngầm hoặc nước mặt để sinh hoạt. Tuy nhiên, những nguồn nước này đang bị đe dọa nghiêm trọng do thuốc trừ sâu, phân bón hóa học, rác thải sinh hoạt và chăn nuôi xả trực tiếp ra môi trường. Nhiều nơi đã phát hiện kim loại nặng, asen, mangan trong mẫu nước, vượt xa tiêu chuẩn cho phép của Bộ Y tế.
Thực trạng này không chỉ phản ánh sự thiếu kiểm soát trong quản lý môi trường, mà còn cho thấy ý thức sử dụng nước và bảo vệ tài nguyên nước còn thấp trong cộng đồng. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường kiểm soát tiêu dùng nước bằng các thiết bị như đồng hồ nước giúp người dân sử dụng hiệu quả và phát hiện rò rỉ kịp thời là điều cần thiết.
Tình trạng ô nhiễm nước nghiêm trọng hiện nay ở thành phố lớn
Có nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước tại Việt Nam, nhưng có thể chia thành 4 nhóm chính: hoạt động công nghiệp, nông nghiệp, sinh hoạt và yếu tố tự nhiên.
Thứ nhất, hoạt động công nghiệp là nguyên nhân hàng đầu. Nhiều khu công nghiệp, cơ sở sản xuất chưa có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn hoặc vận hành cầm chừng để tiết kiệm chi phí. Nước thải chứa kim loại nặng như thủy ngân, chì, cadimi... xả ra môi trường làm ô nhiễm sông hồ và ngấm vào mạch nước ngầm.
Thứ hai, nông nghiệp đóng vai trò lớn trong việc phát sinh ô nhiễm. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học tràn lan dẫn đến tồn dư chất độc trong đất và nước. Những hợp chất này bị cuốn theo dòng nước mưa vào hệ thống ao hồ, gây hiện tượng phú dưỡng – nguyên nhân trực tiếp khiến tảo phát triển dày đặc, làm cạn kiệt oxy và giết chết thủy sinh.
>>>Đừng bỏ lỡ: Cách thanh toán tiền nước online qua app, ví điện tử, ngân hàng: chi tiết a-z
Thứ ba, sinh hoạt hàng ngày cũng là nguồn phát thải lớn. Các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM phát sinh hàng triệu mét khối nước thải mỗi ngày nhưng phần lớn chưa qua xử lý triệt để. Tình trạng vứt rác bừa bãi xuống kênh rạch, sông hồ khiến nước đen kịt, bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và sức khỏe người dân.
Thứ tư, biến đổi khí hậu và thiên tai cũng là nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước đáng lưu tâm. Mưa lớn kéo dài gây ngập úng, làm tràn nước thải và chất ô nhiễm vào các mạch nước sinh hoạt. Đồng thời, hạn hán khiến lưu lượng nước sông giảm, không đủ để pha loãng các chất ô nhiễm, dẫn đến nồng độ tăng cao.
Rác thải trôi nổi mà không có cách khắc phục
Những nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước nếu không được kiểm soát sẽ kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe, môi trường và kinh tế.
Về sức khỏe, ô nhiễm nước là nguyên nhân chính gây ra các bệnh đường ruột, bệnh ngoài da, nhiễm khuẩn và đặc biệt là ung thư. Theo Bộ Y tế, hàng nghìn ca mắc ung thư mỗi năm có liên quan trực tiếp đến việc sử dụng nguồn nước bị nhiễm asen, chì hoặc nitrat. Trẻ em sống trong khu vực có nguồn nước ô nhiễm dễ bị suy dinh dưỡng, chậm phát triển trí tuệ và thể chất.
Về môi trường, nước bị ô nhiễm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái thủy sinh. Các loài cá, tôm, thực vật thủy sinh bị tiêu diệt hàng loạt khiến mất cân bằng sinh thái, kéo theo sự suy giảm đa dạng sinh học. Hiện tượng “sông chết”, “hồ chết” không còn xa lạ ở các đô thị lớn.
Về kinh tế, nguồn nước ô nhiễm làm tăng chi phí xử lý nước sạch, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và các ngành phụ thuộc vào nước. Các doanh nghiệp bị yêu cầu đầu tư thêm vào hệ thống xử lý chất thải để đáp ứng tiêu chuẩn môi trường. Đồng thời, mất mát tài nguyên nước cũng làm giảm tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng tại nhiều địa phương.
Đặc biệt, khi hệ thống cấp nước bị rò rỉ, thất thoát hoặc sử dụng không hiệu quả, thì thiệt hại về nước sạch lại càng lớn. Việc lắp đặt đồng hồ nước, đồng hồ đo lưu lượng chính xác tại các điểm cấp phát là một trong những biện pháp kiểm soát thất thoát và nâng cao hiệu quả sử dụng nước đáng kể.
>>>Xem ngay: Cách xử lý khi hóa đơn nước tăng mà không rõ nguyên nhân
Hoạt động của sinh viên tình nguyện chung tay bảo vệ môi trường
Để giảm thiểu nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước, cần có sự phối hợp đồng bộ từ cả Nhà nước, doanh nghiệp và người dân với các nhóm giải pháp từ kỹ thuật đến hành vi.
Trong bối cảnh các nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước ngày càng phức tạp, việc nâng cao ý thức sử dụng và kiểm soát dòng chảy nước sạch là điều cần thiết. Một giải pháp công nghệ được nhiều gia đình và doanh nghiệp lựa chọn hiện nay chính là đồng hồ nước của Maxbuy – thiết bị giúp theo dõi chính xác lưu lượng nước tiêu thụ theo thời gian thực.
Đồng hồ nước Maxbuy có độ bền cao, sai số thấp, dễ lắp đặt và vận hành ổn định trong nhiều điều kiện môi trường khác nhau. Thiết bị có thể ứng dụng tại hộ dân, chung cư, nhà máy hoặc trang trại nuôi trồng thủy sản, giúp người dùng giám sát hiệu quả lượng nước sử dụng và phát hiện bất thường kịp thời. Ngoài ra, Maxbuy cũng cung cấp các dòng đồng hồ đo lưu lượng nước công nghiệp chuyên dụng, hỗ trợ việc tính toán lưu lượng chính xác trong hệ thống cấp – thoát nước quy mô lớn.
Kết hợp công nghệ với nhận thức cộng đồng chính là chìa khóa để hạn chế ô nhiễm nguồn nước trong tương lai. Hãy bắt đầu từ việc kiểm soát ngay từ hộ gia đình bằng những thiết bị đo lường nhỏ nhưng mang lại giá trị to lớn.
>>>Xem thêm:
